Make your own free website on Tripod.com

Back to Main page

शब्दसूची

(Index of Sabdas)

This table lists important paradigms and exceptions for declension of nouns, pronouns, participles and adjectives in Sanskrit,  generally covered in Sanskrit grammar books.

The pattern of declension depends on the gender and the last syllable of the word concerned. Accordingly, each row in the table corresponds to a common last syllable of the word (_कारान्त) and the three columns correspond to the three genders masculine, feminine and neuter( पुल्लिङ्गः, स्त्रीलिङ्गः, नपुम्सकलिङ्गः). For example, if you want to find out how a noun which is in neuter gender (नपुम्सकलिङ्गः) and ends in इ is declined, you need to look at the cell which is common to the नपुम्सकलिङ्ग column and इकारान्त row. If you move the mouse over the word and click, you will be taken to the page where the declension table is displayed. Nouns which end in a vowel are called अजन्त and nouns which end in a consonant or semi-consonant are called हलन्त. [ In case of हलन्त,  _कारान्त of a word is generally the same as the last consonant syllable in प्रथमा विभक्ति द्विवचन.]

The listed words are displayed in one of three font sizes. The more important among those listed and generally covered in lower classes are in the largest of the three. सर्वनामs, a class of words, to which all pronouns belong are in the smallest font size. Generally सर्वनामs, adjectives and participles (कृदन्त) can be declined in all the three genders and therefore find a place in more than one cell.

Any declension table will consist of 8 rows and 3 columns. The 8 rows are for the eight विभक्तिs (cases), namely प्रथमा (nominative), सम्बोधनप्रथमा (vocative), द्वितीया (accusative), तृतीया (instrumental), चतुर्थी (dative), पञ्चमी (ablative), षष्ठी (genitive) and सप्तमी (locative). The three columns are for three वचनs (numbers), namely  एकवचन (singular), द्विवचन (dual) and बहुवचन (plural).

Generally on any page you will find all the शब्दs belonging to a particular लिङ्ग and a particular __कारान्त. However in case of सर्वनामs, declension tables of a word for the three लिङ्गs are listed on the same page. All the declension tables for numerals are shown on one page.

All the शब्दs listed in this table are also listed in an alphabetical list अकारादिसूची.

 

पुल्लिङ्गः स्त्रीलिङ्गः नपुंसकलिङ्गः
  लिङ्गः
_कारान्तः
राम

निर्जर

पाद

दन्त

मास

सर्व

उभ

उभय

पूर्व

एक

फल

हृदय

आस्य

उदक

माम्स

सर्व

एक

विश्वपा रमा

अम्बा

जरा

नासिका

निशा

सर्वा

उभा

एका

हरि

पति

सखि

कति

द्वि

त्रि

मति

द्वि

त्रि

वारि

सुधि

दधि

द्वि

त्रि

प्रधी

सुधी

गौरी

स्त्री

श्री

लक्ष्मी

भवन्ती

भवत

गुरु

क्रोष्टु

धेनु मधु

सानु

स्वभू वधू

भ्रू

धातृ

पितृ

स्वसृ

मातृ

कर्तृ
रै
गो
ग्लौ
पयोमुच्

प्राच्

प्रत्यच्

उदच्

तिर्यच्

वाच् प्रत्यच्

तिर्यच्

उदच्

च्
भिषज्

परिव्राज्

स्रज् ज्
मरुत्

महत्

भवत्

धीमत्

भवत्

 

 

 

पचत्

ददत्

तुदत्

अदत्

भवत्

 

त्
दिविषद्

सुपाद्

तद्

यद्

एतद्

युष्मद्

अस्मद्

तद्

यद्

एतद्

तद्

यद्

एतद्

द्
राजन्

यज्वन्

यशस्विन्

पूषन्

वृत्रहन

मघवन्

श्वन्

युवन्

पथिन्

पञ्चन्

अष्टन्

ब्रह्मन्

नामन्

अहन्

 

न्
आप् प्
ककुभ् भ्
किम्

इदम्

किम्

इदम्

किम्

इदम्

म्
चतुर् गीर्

चतुर्

द्वार्

चतुर् र्
विश्

तादृश्

दिश् तादृश् श्
रत्नमुष्

दोष्

पिपठीष्

त्विष्   ष्
वेधस्

विद्वस्

उशनस्

पुंस्

अदस्

सुमनस्

आशिस्

अदस्

वचस्

अदस्

स्
महीरुह्

अनडुह्

तुराषाह्

उपानह्

धनुह्

ह्

Back to Main page

अकारादि सूची

Last updated 3.9.2008